GRONDSTOFFEN ALS BESCHERMING TEGEN INFLATIE: WANNEER WERKEN ZE EN WANNEER NIET?

Grondstoffen – zoals goud, olie en landbouwproducten – worden vaak genoemd als een traditionele bescherming tegen inflatie. Deze associatie komt voort uit hun intrinsieke waarde en het feit dat de prijzen van fysieke goederen over het algemeen stijgen met inflatiedruk. Grondstoffen vormen echter niet altijd een betrouwbaar schild tegen inflatie in alle marktomstandigheden. Inzicht in de dynamiek van grondstoffenprijzen, de soorten inflatie en macro-economische factoren is essentieel om te bepalen wanneer grondstoffen effectief kunnen zijn in het afdekken van inflatierisico.

Wat is inflatie en hoe beïnvloedt het activa?

Inflatie verwijst naar de algemene prijsstijging in een economie, wat leidt tot een daling van de koopkracht van geld. Gematigde inflatie wordt als natuurlijk beschouwd en wordt zelfs nagestreefd (meestal rond de 2%) door centrale banken. Wanneer inflatie echter hoog of onvoorspelbaar is, holt dit het reële rendement van financiële activa uit.

Traditionele financiële instrumenten zoals contant geld en vastrentende waarden hebben het vaak moeilijk tijdens periodes van inflatie, terwijl fysieke activa – met name grondstoffen – een buffer kunnen bieden. Deze overtuiging ligt ten grondslag aan veel beleggingsstrategieën die grondstoffen gebruiken tijdens perioden van inflatie.

Waarom grondstoffen worden beschouwd als een inflatiebescherming

Grondstoffen bezitten verschillende kenmerken die ze aantrekkelijk maken tijdens perioden van inflatie:

• Tastbare waarde: Grondstoffen zijn reële, fysieke activa waarvan de prijzen worden beïnvloed door fundamentele vraag en aanbod, evenals door monetaire schommelingen.
• Prijsgevoeligheid: Wanneer inflatie een verzwakking van de waarde van een valuta veroorzaakt, stijgen de grondstoffenprijzen vaak om de afgenomen koopkracht van de valuta te weerspiegelen.
• Directe inputkosten: Veel grondstoffen dienen als input in de productie, wat betekent dat hun prijzen direct gekoppeld zijn aan consumentenprijzen, vooral tijdens perioden van kosteninflatie.

Historische gegevens ondersteunen het idee dat grondstoffen tijdens perioden van hoge inflatie doorgaans beter presteren dan aandelen en vastrentende waarden. Met name in de jaren zeventig – een tijdperk gekenmerkt door stagflatie en oliecrises – stegen grondstoffenprijzen, terwijl de aandelenmarkten moeite hadden om de inflatie bij te benen.

Verschillende grondstoffen, verschillend gedrag

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten grondstoffen:

• Edelmetalen zoals goud en zilver worden vaak gebruikt als waardeopslag, vooral tijdens valutadevaluatie.
• Energiegrondstoffen zoals olie en aardgas zijn nauw verbonden met industriële productie en transport, waardoor ze direct verband houden met inflatie.
• Landbouwgrondstoffen zoals tarwe en maïs kunnen te maken krijgen met inflatiegedreven prijsveranderingen, hoewel deze ook gevoelig zijn voor weers- en geopolitieke factoren.

Kortom, grondstoffen kunnen een robuuste bescherming bieden tegen inflatie, met name in omgevingen met een beperkt aanbod of een zwakkere valuta. De betrouwbaarheid van deze dekking wordt echter beïnvloed door het type inflatie en de bredere economische context.

Ondanks hun reputatie zijn grondstoffen geen waterdichte bescherming tegen inflatie. Er zijn specifieke omstandigheden waaronder grondstoffen mogelijk niet de verwachte bescherming bieden, of zelfs in waarde dalen, ongeacht stijgende consumentenprijzen.

Desinflatoire en deflatoire krachten

Een belangrijke factor is dat grondstoffen ondermaats kunnen presteren tijdens desinflatoire of deflatoire periodes, zelfs als de inflatie daarvoor aanzienlijk was. Deze verschuiving doet zich vaak voor wanneer centrale banken ingrijpen om de inflatie te beteugelen door middel van een strakker monetair beleid, het verhogen van de rente en het dempen van de vraag. Naarmate de vraag afneemt, kunnen de grondstoffenprijzen dalen, zelfs als de inflatie een tijdje hoog blijft.

Als de Federal Reserve bijvoorbeeld de rente agressief verhoogt om de inflatie te beteugelen, kan dit de Amerikaanse dollar versterken en de wereldwijde vraag naar grondstoffen verminderen, met name naar markten waar de dollar wordt uitgedrukt, zoals olie en metalen. Dalende grondstoffenprijzen kunnen op hun beurt achterblijven bij – of zelfs tegenwerken – de aanhoudende inflatiecijfers die in de consumentenprijzen te zien zijn.

Onverbonden inflatiesignalen

Niet alle inflatie wordt veroorzaakt door grondstofkosten. Wanneer inflatie ontstaat in sectoren die geen verband houden met natuurlijke hulpbronnen – zoals softwarediensten, huisvestingskosten of medische zorg – profiteren grondstoffen mogelijk niet merkbaar. Dit is met name duidelijk bij inflatie die wordt veroorzaakt door een tekort aan arbeidskrachten of knelpunten in de toeleveringsketen in specifieke sectoren.

In dergelijke scenario's weerspiegelen grondstoffen mogelijk niet de bredere stijging van de consumentenprijsindex (CPI), en vertrouwen op grondstoffen als dekking kan leiden tot ondermaatse prestaties.

Overschotten in het aanbod van grondstoffen

Een andere factor die grondstoffen als dekking tegen inflatie ondermijnt, is wanneer het wereldwijde aanbod ruim of veerkrachtig is. Als grondstoffenproducerende regio's succesvol hun productie verhogen of hun infrastructuur verbeteren, leidt zelfs sterke inflatiedruk mogelijk niet tot scherpe stijgingen van de grondstofprijzen.

Zo leidden technologische ontwikkelingen in de schalieolieproductie in de jaren 2010 tot een overvloedig energieaanbod, waardoor prijsstijgingen tijdens een herstelperiode werden beperkt, wat anders tot hogere olieprijzen en voordelen van inflatiebescherming had kunnen leiden.

Beleggerssentiment en speculatie

Grondstoffenmarkten zijn ook onderhevig aan speculatie en sentiment. Soms kunnen speculatieve verkopen of volatiliteit de grondstoffenprijzen drukken, waardoor de fundamentele inflatiecijfers worden overschaduwd. Bovendien zijn grondstoffen volatiel en kunnen ze langdurige dalingen doormaken als gevolg van cyclische factoren die geen verband houden met inflatie, wat risico's oplevert voor beleggers die op zoek zijn naar inflatiebescherming op korte termijn.

Kortom, hoewel grondstoffen historisch gezien nuttig zijn als inflatiebescherming, hebben ze kwetsbaarheden en kunnen ze onder bepaalde macro-economische en aanbodspecifieke omstandigheden in waarde dalen. Hun effectiviteit is niet gegarandeerd tijdens elke inflatiecyclus.

Gezien de variabele prestaties van grondstoffen ten opzichte van inflatie, is strategische implementatie essentieel. Succesvolle hedging vereist het afstemmen van de grondstoffenblootstelling op nauwkeurige inflatievoorspellingen, economische trends en de dynamiek van vraag en aanbod.

Diversifieer de blootstelling over grondstoffen

Een gediversifieerde grondstoffenportefeuille vermindert het risico van overmatige blootstelling aan één enkele asset of sector. Edelmetalen, energie en landbouwproducten omvatten een evenwicht tussen cyclische schommelingen en door gebeurtenissen veroorzaakte prijsveranderingen. Diversificatie kan rendementen egaliseren en de kans op effectieve bescherming tegen algemene inflatie vergroten.

Gebruik grondstoffengerelateerde instrumenten

Direct beleggen in fysieke grondstoffen is voor de meeste particuliere beleggers niet haalbaar. In plaats daarvan bieden grondstoffengerelateerde instrumenten – zoals exchange-traded funds (ETF's), futures en aandelen van grondstoffenproducerende bedrijven – een efficiënte blootstelling. Elke methode brengt verschillende risico's en kostenstructuren met zich mee:

• ETF's: Bieden betaalbare toegang tot manden met grondstoffenactiva zonder dat futuresrekeningen nodig zijn.
• Futures: Bieden een hefboomwerking en nauwkeurige blootstelling, maar brengen rollover- en liquiditeitsrisico's met zich mee.
• Sectoraandelen: Aandelen van mijnbouw-, energie- of landbouwbedrijven kunnen dienen als inflatierisico, maar zijn onderhevig aan bredere marktrisico's.

Macro-omstandigheden en beleidswijzigingen in de gaten houden

De prestaties van grondstoffen zijn nauw verbonden met rentetarieven, valutamarkten en geopolitieke ontwikkelingen. Effectieve inflatieafdekking met grondstoffen omvat het monitoren van beleidssignalen van de centrale bank, trends in de industriële vraag en regionale risico's op het gebied van grondstoffenaanbod.

Instrumenten zoals break-eveninflatiecijfers, grondstoffenprijsindices (bijv. de CRB-index) en vooruitkijkende CPI-schattingen kunnen beleggingsbeslissingen sturen in grondstoffenstrategieën die erop gericht zijn de inflatie voor te blijven.

Tijdstip van in- en uitstappen

Grondstoffen zijn gevoelig voor economische cycli en markttiming speelt een cruciale rol bij het waarborgen van inflatiebescherming. Instappen tijdens laatcyclische inflatie of na piekinflatie kan een zwak rendement opleveren. Evenzo kan te vroeg uitstappen het hedgingvoordeel mislopen naarmate de inflatie aanhoudt.

Houd realistische verwachtingen

Beleggers moeten grondstoffen zien als tactische instrumenten in plaats van als permanente buffers tegen inflatie. Hun prestaties variëren afhankelijk van de economische structuur, monetaire reacties en aanboddynamiek. De rolverdeling in de portefeuille moet proportioneel zijn en periodiek worden aangepast op basis van bijgewerkte macro-economische beoordelingen en inflatie-indicatoren.

Hoewel grondstoffen deel kunnen uitmaken van een slimme inflatiehedgingstrategie, vereisen ze uiteindelijk waakzaam toezicht en flexibele integratie met andere inflatiebestendige activa, zoals inflatiegelinkte obligaties of infrastructuurinvesteringen. De sleutel ligt in strategische uitvoering, in plaats van passief vertrouwen op historische patronen.