GOUD EN INFLATIE: WANNEER PRIJZEN GELIJK OPGAAN – EN WANNEER NIET

Goud als bescherming tegen inflatie

Goud wordt al lang beschouwd als een bescherming tegen inflatie – een veilige haven wanneer de waarde van fiatvaluta afneemt. Deze perceptie komt voort uit de historische prestaties in tijden van economische onzekerheid en stijgende consumentenprijzen. Er zijn inderdaad momenten waarop de goudprijs stijgt met de inflatie, waardoor de koopkracht van zowel beleggers als spaarders behouden blijft.

Maar deze relatie is noch lineair noch gegarandeerd. Soms wijkt goud aanzienlijk af van de inflatietrend. Om te begrijpen wanneer en waarom goud de inflatie volgt – en wanneer deze afwijkt – is een uitgebreide analyse van de dynamiek van het monetaire beleid, het beleggerssentiment en bredere macro-economische factoren vereist.

Wanneer goud de neiging heeft de inflatie te volgen

Van oudsher heeft goud de neiging zich aan te passen aan de inflatie onder de volgende omstandigheden:

• Hoge en aanhoudende inflatie: Tijdens periodes van snel stijgende en aanhoudende inflatie (zoals de jaren 70) presteert goud doorgaans goed, omdat beleggers op zoek zijn naar activa die hun waarde behouden.
• Los monetair beleid: Wanneer centrale banken de rente laag houden en de geldhoeveelheid uitbreiden, neemt de inflatiedruk toe. Als reactie hierop neemt de vraag naar goud vaak toe.
• Dalende reële rendementen: Reële rendementen corrigeren voor inflatie. Wanneer de inflatie stijgt, maar de nominale rendementen laag blijven, dalen de reële rendementen, waardoor niet-renderende activa zoals goud aantrekkelijker worden.
• Vooruitzichten voor een zwakke valuta: Inflatie die gepaard gaat met een dalende valuta (vaak de Amerikaanse dollar) is doorgaans gunstig voor goud, dat internationaal in dollars wordt geprijsd.
• Weinig vertrouwen in beleidsmakers: Inflatie zonder adequate beleidsreactie voedt onzekerheid. In dergelijke contexten dient goud als een psychologische verdediging voor beleggers.

Historische voorbeelden

Een klassiek voorbeeld zijn de jaren 70. De olieprijsschokken en het agressief expansieve begrotingsbeleid leidden tot jaarlijkse inflatiecijfers in de VS van meer dan 10%. In deze periode steeg de goudprijs van ongeveer $ 35 per ounce in 1971 (nadat de koppeling van de dollar aan goud was verbroken) tot meer dan $ 800 in 1980. Een ander voorbeeld is het begin van de jaren 2000. Door een soepel monetair beleid in combinatie met groeiende tekorten begon de goudprijs al te stijgen voordat de wereldwijde financiële crisis van 2008 zich volledig ontvouwde.

Deze voorbeelden ondersteunen de theoretische verwachting dat goud de inflatie zou moeten weerspiegelen onder de juiste macro-economische omstandigheden.

Wanneer goud en inflatie uiteenlopen

Hoewel goud historisch gezien wordt gezien als een inflatiebescherming, zijn er opvallende periodes waarin de prestaties ervan aanzienlijk afwijken van de inflatiecijfers. Deze verschillen verbijsteren beleggers vaak, vooral wanneer de consumentenprijzen stijgen maar goud niet reageert – of erger nog, daalt.

Factoren achter divergentie

Een aantal factoren draagt ​​bij aan deze divergentie:

• Stijgende rente: Centrale banken bestrijden stijgende inflatie door de rente te verhogen. Hogere nominale en reële rendementen verminderen de aantrekkelijkheid van goud, omdat het geen inkomsten of dividend oplevert.
• Versterkende valuta: Een sterke Amerikaanse dollar, vaak ondersteund door stijgende rentes of wereldwijde instabiliteit, drukt doorgaans de goudprijs. Inflatie in een economie kan nog steeds aanwezig zijn, maar wisselkoerseffecten kunnen de vraag naar goud verlagen.
• Marktverwachtingen: Als inflatie als tijdelijk wordt gezien, storten markten zich mogelijk niet massaal op goud, in de verwachting dat centrale banken de controle behouden. De perceptie, en niet de feitelijke inflatiecijfers, bepaalt vaak de prijsontwikkeling.
• Alternatieve veilige havens: Perioden van marktstress zijn niet altijd gunstig voor goud. Staatsobligaties of contant geld kunnen aantrekkelijker worden vanwege liquiditeits- en rendementsoverwegingen, waardoor de rol van goud tijdens inflatieaanvallen afneemt.
• Achterblijvende reactietijden: Goud kan achterlopen op de inflatie als gevolg van vertraagde reacties van beleggers of vertraagde dataherkenning. Inflatie-indicatoren zoals de consumentenprijsindex (CPI) of de consumentenprijsindex (PCE) kijken terug, terwijl goud toekomstige verschuivingen zou kunnen anticiperen.

Recente voorbeelden van divergentie

Een opmerkelijk voorbeeld deed zich voor na de financiële crisis van 2008. Ondanks uitgebreide kwantitatieve versoepeling en de angst voor inflatie bereikte goud een piek in 2011 en daalde vervolgens, zelfs terwijl de consumentenprijsindex steeg. Evenzo bereikte de Amerikaanse inflatie na COVID-19 in 2020 in 2022 een 40-jaarlijks hoogtepunt. De reactie van goud was echter gematigd en schommelde tussen $ 1.700 en $ 2.000 zonder een duidelijke trend te vertonen.

Deze episodes benadrukken de complexiteit van de interactie tussen goud en inflatie. Ze suggereren dat inflatie weliswaar een onderdeel is van de waardering van goud op lange termijn, maar dat er op korte termijn vaak sprake is van scheefgroei.

Fluctuaties in vraag en aanbod

Naast macrofactoren verklaren ook onevenwichtigheden in vraag en aanbod de divergentie. Een verhoogde goudproductie, schommelingen in de reserves van de centrale bank en een veranderende vraag vanuit de juwelierssector en de industrie kunnen de inflatoire effecten op de goudmarkt verzachten of verergeren.

Inzicht in deze nuances is cruciaal om blootstelling aan goud af te stemmen op inflatiebeschermingsdoelen, vooral op kortere termijnen.

De strategische rol van goud in de loop der tijd

Ondanks de soms inconsistente correlatie met de inflatie op korte termijn, blijft goud een belangrijke rol spelen op de lange termijn in strategische portefeuilles. Het wordt vaak niet alleen aanbevolen als inflatiebescherming, maar ook als een bredere vorm van crisisverzekering en diversificatie.

Voordelen van portefeuillediversificatie

Goud gedraagt ​​zich anders dan aandelen en vastrentende waarden. De lage of zelfs negatieve correlatie met aandelen, vooral tijdens recessies, biedt een buffer tegen marktvolatiliteit. In inflatieperiodes die samenvallen met marktdalingen – met name stagflatiescenario's – kan goud betere prestaties leveren.

Inflatie op lange termijn

Goud heeft historisch gezien zijn reële koopkracht behouden op lange termijn. Een Amerikaanse dollar had in 1900 ongeveer dezelfde koopkracht als een dollar die in 2000 aan goud was gekoppeld. Deze duurzaamheid is opmerkelijk, vooral in tegenstelling tot fiatvaluta's die onderhevig zijn aan waardevermindering. De effectiviteit van goud als inflatiebescherming verbetert dus wanneer deze over decennia in plaats van kwartalen wordt bekeken.

Overwegingen bij kapitaalallocatie

Instellingen en particuliere beleggers alloceren vaak 5-10% van hun portefeuilles in goud of goudgerelateerde activa. Deze allocatie wordt gestuurd door brede macro-economische risicoafdekkingsstrategieën in plaats van door kortetermijn-CPI-gegevens. Exchange Traded Funds (ETF's), edelmetaal, futures en mijnbouwaandelen bieden allemaal exposure, elk met een eigen risico- en liquiditeitsprofiel.

Geopolitiek en systeemrisico

Goud speelt ook een belangrijke rol tijdens geopolitieke conflicten, valutacrises of systemische financiële schokken. Inflatie gaat vaak gepaard met of wordt veroorzaakt door deze bredere structurele problemen. Goud kan daarom niet alleen reageren op prijsindices, maar ook op kwalitatieve risicodimensies.

Digitale activa en evoluerende vergelijkingen

De opkomst van digitale alternatieven zoals Bitcoin heeft de discussie over 'nieuw goud' aangewakkerd. Hoewel cryptovaluta schaarsheid en decentralisatie bieden, maken hun volatiliteit en gebrek aan gevestigde geschiedenis goud tot nu toe een betrouwbaardere dekking. Toch kan hun populariteit de reactie van goud op inflatie in de toekomst marginaal beïnvloeden.

Kortom, hoewel de relatie van goud met inflatie complex is, blijft het een hoeksteen van veel langetermijnbeleggingsstrategieën. Voor spaarders jaren of decennia voor hun pensioen biedt goud effectief koopkrachtbehoud, diversificatie en risicobeperking over economische cycli heen.