Het aandeel Ørsted is in 2025 met meer dan 60% gedaald door Amerikaanse politiek, projectverliezen en een grote aandelenemissie – met gevolgen ook voor Nederland.
WAT IS EEN MARKTINDEX EN WAAROM IS DEZE BELANGRIJK?
Ontdek hoe belangrijk marktindexen zijn bij beleggen, hoe ze werken en waarom ze essentieel zijn voor benchmarking en passieve strategieën.
Het concept van een marktindex begrijpen
Een marktindex is een statistische maatstaf die de prestaties van een groep activa weergeeft, meestal een selectie van aandelen of obligaties. Deze indexen dienen als representatieve steekproeven van een bepaald marktsegment en worden veel gebruikt door beleggers, analisten en fondsbeheerders om markttrends te meten, fondsprestaties te vergelijken of passief te beleggen in een brede marktexposure.
Indexen worden samengesteld op basis van specifieke criteria. Een aandelenindex kan bijvoorbeeld bedrijven binnen een bepaalde sector, land of van een bepaalde omvang volgen (bijvoorbeeld bedrijven met een grote marktkapitalisatie). Bekende wereldwijde indexen zijn onder andere de S&P 500, die 500 toonaangevende Amerikaanse bedrijven omvat; de FTSE 100, die 100 van de grootste in het Verenigd Koninkrijk genoteerde bedrijven omvat; en de Nikkei 225, die de topbedrijven van Japan volgt.
De meeste indexen worden gewogen op basis van marktkapitalisatie, wat betekent dat grotere bedrijven meer invloed hebben op de beweging van de index. Andere methodologieën zijn onder andere prijsweging (gebruikt door de Dow Jones Industrial Average) en gelijke weging, waarbij elke component een gelijke invloed heeft.
De rol van marktindexen bij beleggen
Marktindexen spelen verschillende cruciale rollen in de financiële wereld:
- Benchmarking: Beleggers en fondsbeheerders gebruiken indexen om de relatieve prestaties van individuele portefeuilles of fondsen te evalueren. Als een op het VK gericht aandelenfonds slechter presteert dan de FTSE 100, roept deze discrepantie vragen op over de beheerstrategie, kostenefficiëntie of risicoblootstelling.
- Marktsentiment: Indexen weerspiegelen het algemene beleggerssentiment. Een stijgende index duidt vaak op een toenemend vertrouwen op de markten, terwijl een dalende index kan wijzen op heersend pessimisme of onzekerheid.
- Transparantie: Omdat indexcomponenten en -methodologieën openbaar beschikbaar zijn, kunnen beleggers duidelijk begrijpen wat een index vertegenwoordigt en hoe veranderingen worden gemeten. Dit bevordert het vertrouwen en verbetert de vergelijkbaarheid.
Het creëren van een duidelijk begrip van wat een index is en de methodologie ervan vormt de basis waarop verdere beleggingstheorieën en -praktijken worden gebouwd, waaronder het concept van passief beleggen.
Indices als beleggingsbenchmarks
Een van de belangrijkste functies van een marktindex is het gebruik ervan als benchmark. Een benchmark biedt een standaard waaraan beleggingsprestaties kunnen worden getoetst. Zonder een dergelijk referentiepunt zou het moeilijk zijn om te bepalen of een fondsbeheerder waarde creëert of slechts profiteert van gunstige marktomstandigheden.
Benchmarking met indexen helpt op de volgende manieren:
- Prestatie-evaluatie: Fondsbeheerders en beleggers evalueren rendementen door deze te vergelijken met de relevante index. Een Europees aandelenfonds kan bijvoorbeeld worden vergeleken met de STOXX Europe 600. Als het fonds consistent slechter presteert dan de index, kunnen beleggers kiezen voor goedkopere alternatieven zoals ETF's.
- Risicobeoordeling: Indexen weerspiegelen ook het inherente risico van een marktsegment. Het vergelijken van twee fondsen met dezelfde benchmark kan bijvoorbeeld verschillen in volatiliteit of bèta aan het licht brengen, wat inzicht geeft in de vraag of overrendementen het gevolg zijn van vaardigheid of simpelweg een hogere risicoblootstelling.
- Verwachtingen stellen: Indexen helpen beleggers hun langetermijndoelen af te stemmen op realistische prestatiecijfers. Historische gegevens van gevestigde indexen helpen bij het bepalen van marktverwachtingen onder verschillende economische omstandigheden.
Hoewel indexen nuttige hulpmiddelen zijn, moet benchmarking ook rekening houden met andere factoren:
- Verschil in stijl en strategie: Het vergelijken van een smallcap valuefonds met een brede marktindex kan tot misleidende conclusies leiden. Benchmarks moeten nauw aansluiten bij de beleggingsstijl en geografische focus van een fonds.
- Aanpassingen voor dividenden en kosten: Totaalrendementsindexen, die dividenden omvatten, bieden een nauwkeuriger referentiepunt dan prijsindexen alleen bij het vergelijken van fondsprestaties. Bovendien zorgt het meenemen van beheerkosten voor een eerlijke vergelijking.
Institutionele beleggers gebruiken steeds vaker aangepaste benchmarks om specifieke doelstellingen, beperkingen of vermogensmixen te weerspiegelen. Deze op maat gemaakte indexen zijn bedoeld om nauwkeuriger aan te sluiten bij het beleggingsuniversum, de sectorwegingen of de risicogecorrigeerde rendementsdoelstellingen van een fonds.
Uiteindelijk bevordert het gebruik van indexen voor benchmarking de verantwoording en transparantie, stimuleert het verstandige beleggingspraktijken en helpt het belanghebbenden de toegevoegde waarde van professioneel beheer te begrijpen. Het is een hoeksteen van zowel de moderne portefeuilletheorie als de praktische beleggingsanalyse.
Indices en de groei van passief beleggen
Marktindices vormen de kern van de revolutie in passief beleggen. Passief beleggen omvat het samenstellen van beleggingsportefeuilles die erop gericht zijn de prestaties van een brede marktindex te repliceren in plaats van deze te overtreffen door middel van actief beheer. Deze strategie heeft de afgelopen decennia aanzienlijk aan populariteit gewonnen, aangewakkerd door de groeiende scepsis over de consistente waarde die actieve fondsbeheerders leveren, vooral na aftrek van kosten.
Indexfondsen en ETF's
De populairste instrumenten voor passief beleggen zijn indexfondsen en exchange-traded funds (ETF's). Deze fondsen streven ernaar de prestaties van een onderliggende index te weerspiegelen door dezelfde effecten in dezelfde verhouding aan te houden. Enkele opvallende voorbeelden zijn:
- Vanguard FTSE Global All Cap Index Fund
- iShares Core MSCI World ETF
- SPDR S&P 500 ETF Trust
Dergelijke producten hebben doorgaans lage kostenratio's, bieden een brede diversificatie en maken frequent handelen en aandelenselectie overbodig. De logica is dat als de meeste fondsbeheerders er na verloop van tijd niet in slagen hun benchmark te verslaan, beleggers er wellicht beter aan doen om de benchmark te evenaren en tegelijkertijd de kosten laag te houden.
Redenen voor de populariteit van passief beleggen
De opkomst van passief beleggen kan worden toegeschreven aan verschillende factoren:
- Kostenefficiëntie: Passieve fondsen bieden eenvoudige en betaalbare toegang tot de financiële markten, zonder dat er diepgaand onderzoek, herschikking van portefeuilles of timing van de markt nodig is.
- Consistente prestaties: Hoewel actieve beheerders af en toe beter kunnen presteren, bieden indexen betrouwbare blootstelling aan de marktgroei op de lange termijn. Dit is aantrekkelijk voor buy-and-hold-beleggers met een lange termijnhorizon.
- Transparantie en eenvoud: Beleggers kunnen duidelijk begrijpen wat ze bezitten. De portefeuilles zijn gebaseerd op regels en kennen over het algemeen geen onverwachte stijlafwijkingen of afwijkingen van de strategie.
Debatten en uitdagingen
Ondanks de voordelen roept passief beleggen belangrijke vragen op:
- Marktefficiëntie: Naarmate meer kapitaal indexen volgt, nemen de zorgen toe over verminderde prijsvorming en toegenomen correlatie tussen effecten. Als te veel beleggers afzien van actieve aandelenselectie, kunnen markten minder efficiënt worden.
- Systematische risico's: De populariteit van kapitalisatiegewogen indexen betekent dat meer geld zich concentreert in de grootste bedrijven, wat mogelijk bijdraagt aan activabubbels tijdens bullish cycli.
- Gebrek aan flexibiliteit: Passieve fondsen zijn niet gepositioneerd om te reageren op veranderende macro-economische trends, sectorrotaties of bedrijfsspecifieke waarschuwingssignalen. Hun rigide structuur biedt geen bescherming in turbulente markten.
Toch blijft passief beleggen een dominante factor, met name onder particuliere beleggers en pensioenregelingen met een beschikbare premieregeling. De verschuiving van actieve naar passieve strategieën heeft de vermogensbeheersector ingrijpend veranderd en marktindexen tot meer dan alleen meetinstrumenten gemaakt – ze vormen de basis voor een groeiende beleggingsfilosofie die wordt ondersteund door miljarden aan activa wereldwijd.
U KUNT OOK GEÏNTERESSEERD ZIJN