TRENDS EN DYNAMIEK OP DE ALUMINIUMMARKT

Aluminium, soms ook wel "vaste elektriciteit" genoemd, is een buitengewoon energie-intensief metaal om te produceren. Deze bijnaam weerspiegelt de enorme hoeveelheden elektriciteit die nodig zijn om zuiver aluminium uit bauxieterts te winnen, voornamelijk via het Hall-Héroult-proces. De energie-input, voornamelijk afkomstig van elektriciteit, bedraagt ​​doorgaans 30% tot 40% van de totale kosten van de productie van primair aluminium. Elektriciteitsprijzen hebben daarom een ​​grote invloed op de productie-economie en daarmee op de marktprijzen.

De correlatie tussen energieprijzen en aluminiumproductie is de afgelopen jaren steeds duidelijker geworden. Stijgende energiekosten, met name in Europa, hebben smelterijen ertoe aangezet hun productie te verminderen of in te perken. Zo hebben verschillende smelterijen in Duitsland, Frankrijk en Nederland tijdens de Europese energiecrisis van 2021-2022 hun activiteiten gestaakt of met verminderde capaciteit gewerkt. Dit leidde tot een krimp van het Europese aluminiumaanbod, waardoor de wereldwijde premies stegen en de marktvolatiliteit toenam.

China, 's werelds grootste aluminiumproducent, ondervindt ook gevolgen van energiegerelateerde productie. In 2021 legden Chinese provinciale overheden beperkingen op aan het energieverbruik om de CO2-reductiedoelstellingen te halen, wat leidde tot een reeks opeenvolgende stroomuitval en stroombeperkingen. Deze beperkingen hadden gevolgen voor aluminiumproductiecentra in Binnen-Mongolië en Yunnan, waardoor de productie tijdelijk werd beperkt en de nationale en wereldwijde toeleveringsketens werden verkrapt.

Nu decarbonisatie van aluminium wereldwijd een steeds urgentere prioriteit wordt, ondergaat de industrie een transitie naar groenere productie. Sommige producenten maken steeds vaker gebruik van hernieuwbare energiebronnen, zoals waterkracht, met name in Canada, Noorwegen en IJsland. Waterkrachtcentrales kunnen aluminium aanbieden met een lagere CO2-voetafdruk – ook wel "groen aluminium" genoemd – wat steeds aantrekkelijker wordt voor duurzaamheidsbewuste kopers, met name in de automobiel- en verpakkingssector.

In de toekomst zal de volatiliteit van energie waarschijnlijk een cruciale bepalende factor blijven voor de stabiliteit van het aanbod en de prijzen. Energiebeleid, met name dat gericht op CO2-uitstoot en de toepassing van hernieuwbare energie, zal de kostencurves van aluminiumproducenten wereldwijd aanzienlijk beïnvloeden. Naarmate overheden netto-nuldoelstellingen nastreven, zullen energie-intensieve grondstoffen zoals aluminium onder toenemende druk komen te staan ​​om over te stappen op schonere productiemethoden, wat de concurrentiepositie van de markt en de regionale productiebalans zal veranderen.

Kortom, van conventionele kolencentrales in China tot waterkrachtcentrales in Canada, het type, de betrouwbaarheid en de kosten van de energie die wordt gebruikt bij de aluminiumproductie, bepalend zijn voor de kostenefficiëntie, de milieu-impact en de levensvatbaarheid van de industrie op lange termijn.

Aluminiumtoeleveringsketens zijn complex, intercontinentaal en kapitaalintensief. Het upstreamsegment begint met de winning van bauxiet – voornamelijk in Australië, China, Guinee en Brazilië – gevolgd door de raffinage tot aluminiumoxide en de uiteindelijke reductie tot aluminiummetaal via smelten. Dit meerfasenproces stelt aluminium bloot aan tal van logistieke en geopolitieke risico's die de aanvoer kunnen verstoren en de prijzen kunnen opdrijven.

Een cruciale factor bij de druk op de aanvoer is de geografische concentratie van belangrijke grondstoffen. Guinee beschikt bijvoorbeeld over de grootste bauxietreserves ter wereld en is goed voor ongeveer 22% van de wereldwijde bauxietexport. Politieke instabiliteit, protesten of hervormingen van het mijnbouwbeleid in Guinee kunnen daarom snel doorwerken op de aluminiummarkt, zoals blijkt uit de onzekerheid over de toelevering tijdens de militaire onrust in 2021. Evenzo zetten verstoringen in Australië als gevolg van extreme weersomstandigheden of industriële acties vaak de aluminiumexport onder druk, die wereldwijd smelterijen bevoorraadt.

Handelsbeleid en tarieven spelen ook een cruciale rol. De Amerikaanse tarieven op grond van artikel 232 van 2018 op de wereldwijde aluminiumimport leidden tot herschikkingen in handelsstromen, waarbij landen als China en Rusland hun export naar alternatieve partners uitbreidden. Meer recent leidden geopolitieke conflicten, zoals de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, tot westerse sancties tegen Russisch aluminium. Hoewel Rusland, via Rusal, een van de drie grootste producenten ter wereld is, beperkten sancties de toegang tot belangrijke westerse kopers, wat leidde tot prijsvolatiliteit en handelaren dwong om alternatieve toeleveringsbronnen te zoeken.

Logistieke knelpunten verergeren de kwetsbaarheden in de toeleveringsketen verder. Havencongestie, containertekorten en onbetrouwbaar spoorvervoer – problemen die tijdens de COVID-19-pandemie aan het licht kwamen – toonden de kwetsbaarheid van de aluminiumlogistiek aan. Deze verstoringen hebben geleid tot vertraagde leveringen, hogere opslagkosten en tijdelijk krappe regionale markten, ondanks ruime wereldwijde voorraden.

Milieutoezicht is een andere factor die de vooruitzichten voor de aluminiumvoorziening compliceert. De uitbreiding of modernisering van de smelt- en mijnbouwinfrastructuur stuit vaak op lokale weerstand vanwege milieu- en sociale zorgen. Van bedrijven wordt steeds vaker verwacht dat ze voldoen aan ESG-normen (milieu, maatschappij en bestuur), waardoor de kosten en tijdlijnen voor nieuwe leveringsprojecten stijgen. Deze trend is met name opvallend in markten die gericht zijn op het Westen, waar de regelgeving sneller wordt aangescherpt dan in ontwikkelingslanden.

Om toekomstige leveringsrisico's te beperken, diversifiëren grote afnemers – met name in de lucht- en ruimtevaart, de automobielindustrie en de bouw – hun leveranciersbestand, investeren ze in recyclingtechnologie en sluiten ze langetermijncontracten af. Ook overheden zijn aluminium gaan beschouwen als een strategisch mineraal en voeren beleid in om een ​​stabiele binnenlandse aanvoer te garanderen. Zo classificeert de Europese Unie aluminium als cruciaal voor de groene en digitale transitie, wat een grotere strategische autonomie op het gebied van toegang en raffinagecapaciteit stimuleert.

Kortom, de uitdagingen voor de toeleveringsketen van aluminium worden gevormd door geografische concentratie, geopolitiek, infrastructuur en toenemende druk op duurzaamheid. Het waarborgen van de veerkracht van de toelevering vereist in toenemende mate strategische planning en samenwerking van zowel overheden als belanghebbenden in de industrie.

De industriële vraag blijft de hoeksteen van de dynamiek op de aluminiummarkt en verbindt de economische aspecten van het metaal stevig met wereldwijde productie- en infrastructuurcycli. Als een van de meest veelzijdige en lichtste constructiematerialen wordt aluminium veel gebruikt in transport, verpakking, bouw, elektriciteitsnetwerken en, in toenemende mate, in infrastructuur voor hernieuwbare energie.

De transportsector is de grootste afnemer en is goed voor ongeveer 25% van de wereldwijde aluminiumvraag. De auto-industrie gebruikt aluminium voor wielen, motorblokken, carrosseriepanelen en, in toenemende mate, om het gewicht van voertuigen te verminderen en zo te voldoen aan brandstofefficiëntie- en emissiedoelstellingen. De verschuiving naar elektrische voertuigen (EV's) heeft deze trend sterk versterkt; EV's gebruiken doorgaans 30% tot 50% meer aluminium dan traditionele auto's met verbrandingsmotoren, vanwege de zware batterijmodules die sterkere, maar lichtere, structurele frames vereisen.

Ook de lucht- en ruimtevaart, spoorwegen en scheepvaart leveren een aanzienlijke bijdrage. De vliegtuigbouw vraagt ​​om aluminiumlegeringen voor rompen en vleugels vanwege hun hoge sterkte-gewichtsverhouding, terwijl spoorwegsystemen en metroconstructies afhankelijk zijn van aluminium vanwege hun lichtgewicht efficiëntie. Naarmate het luchtverkeer en de hogesnelheidstreinen in Azië toenemen, neemt de vraag vanuit dit marktsegment gestaag toe.

Verpakkingen blijven een belangrijke factor, vooral in de consumentenmarkt. Aluminium blikjes, folies en trays domineren de verpakking van voedsel en dranken vanwege de vervormbaarheid, corrosiebestendigheid en recyclebaarheid van het metaal. Te midden van een toenemende vraag vanuit consumenten en regelgeving naar duurzame materialen, groeit de vraag naar oneindig recyclebare aluminium verpakkingen, met name in Europa en Noord-Amerika.

In de bouw wordt aluminium gebruikt voor kozijnen, gevelbekleding, dakbedekking, isolatiepanelen en constructies. De corrosiebestendigheid en esthetische aantrekkingskracht maken het populair voor moderne architectonische ontwerpen. De snelle verstedelijking en infrastructuurinvesteringen in India, Zuidoost-Azië en delen van Afrika zullen naar verwachting de vraag naar aluminium in de bouwsector de komende decennia op peil houden.

De elektrische en technologische infrastructuur vereist ook een aanzienlijke hoeveelheid aluminium. Het metaal is een essentieel onderdeel van stroomkabels, transformatoren en hoogspanningsleidingen vanwege de geleidbaarheid en het lichtere gewicht in vergelijking met koper. Daarnaast speelt het een cruciale rol in zonnepanelen, windturbines en batterijopslagunits, waardoor aluminiumgebruik direct gekoppeld wordt aan de wereldwijde transitie naar schone energie.

In de toekomst zullen de trends op het gebied van decarbonisatie en netto-nulbeleid waarschijnlijk de vraag naar "groen aluminium" versnellen. Industrieën verhogen niet alleen hun aluminiumgebruik, maar zoeken ook naar koolstofarme varianten om te voldoen aan ESG-mandaten en eisen voor duurzaamheidsrapportage. Sommige kopers, met name autofabrikanten en elektronicabedrijven, eisen nu certificaten voor openbaarmaking van de CO2-voetafdruk van leveranciers, waardoor de markt verder wordt gesegmenteerd op basis van productherkomst en productiemethode.

Over het algemeen vertoont de vraag naar aluminium een ​​veelzijdig groeiprofiel, in lijn met megatrends zoals elektrificatie, duurzaamheid, stadsontwikkeling en wereldwijde mobiliteit. De diversiteit aan toepassingen, gecombineerd met de recyclebaarheid en gunstige sterkte-gewichtsverhouding, zorgt ervoor dat aluminium de komende decennia een integraal onderdeel zal blijven van industriële toeleveringsketens.