WEB3 UITGELEGD: IDENTITEIT, EIGENDOM EN TOEPASSINGEN
Begrijp de kernconcepten van Web3 zonder jargon of hype.
Wat is Web3? Een conceptueel overzicht
De term "Web3" verwijst naar een ontwikkelingsfase van het internet die erop gericht is de digitale macht te verschuiven van gecentraliseerde autoriteiten naar individuen. In plaats van een web in handen van bedrijven, beoogt Web3 een systeem waarin gebruikers meer controle hebben over identiteit, gegevens, digitale middelen en online interacties.
Om het belang van Web3 te begrijpen, is het nuttig om het te vergelijken met eerdere versies van het internet:
- Web1 (jaren 90–begin 2000): Statische websites waar gebruikers voornamelijk content consumeren. Weinig interactieve elementen, waarbij de meeste gebruikers passieve lezers zijn.
- Web2 (midden 2000–heden): Door gebruikers gegenereerde content en sociale interactie domineren. Grote technologiebedrijven verzamelen en verzilveren echter gebruikersgegevens en controleren de netwerkactiviteit.
- Web3 (opkomend): Web3 is gebaseerd op gedecentraliseerde technologieën en geeft gebruikers de controle en het eigendom terug, waardoor ze hun digitale identiteit kunnen beheren, content kunnen bezitten en kunnen communiceren via gedecentraliseerde protocollen.
Web3 is gebaseerd op technologieën zoals blockchain, cryptografische sleutels en gedecentraliseerde netwerken. Het is niet één enkel product of bedrijf, maar eerder een conceptueel raamwerk en een nieuw paradigma voor het bouwen van online systemen.
Laten we de belangrijkste componenten van Web3 eens bekijken: identiteit, eigendom en de nieuwe generatie gedecentraliseerde applicaties.
Hoe Web3 digitale identiteit opnieuw vormgeeft
In Web2 loggen de meeste gebruikers in op online platforms met behulp van gecentraliseerde inloggegevens – meestal een e-mailadres en wachtwoord beheerd door een specifieke dienst (bijv. Google, Facebook). Dit model geeft serviceproviders volledige zeggenschap over uw toegang. Het betekent ook dat uw digitale identiteit gefragmenteerd is over websites en beheerd wordt door derden.
Web3 introduceert het concept van zelf-soevereine identiteit. Deze aanpak stelt individuen in staat om digitale identiteiten te creëren, beheren en gebruiken zonder afhankelijk te zijn van één enkele autoriteit. De kern hiervan wordt gevormd door cryptografische technologieën:
- Openbare en privésleutels: Gebruikers beschikken over een privésleutel (geheim) en een openbare sleutel (openbaar gedeeld). Samen authenticeren deze gebruikers en maken ze veilig inloggen en ondertekenen van transacties zonder wachtwoord mogelijk.
- Gedecentraliseerde Identificatiegegevens (DID's): Dit zijn draagbare, verifieerbare identificatiegegevens die onafhankelijk van een centraal register bestaan. Personen of organisaties behouden de controle.
Met behulp van een Web3-wallet (bijv. MetaMask, Ledger of een gedecentraliseerde identiteitswallet) kunnen personen zich authenticeren bij apps, documenten ondertekenen of transacties bevestigen met hun cryptografische gegevens. Het belangrijkste verschil zit in het eigenaarschap: de gebruiker bezit de digitale sleutels, niet de serviceprovider.
Dit leidt tot twee belangrijke voordelen:
- Draagbaarheid: Digitale identiteit wordt consistent op alle platforms. Gebruikers kunnen door verschillende diensten navigeren zonder de controle over hun gegevens op te geven.
- Privacybeheer: Gegevensverstrekking wordt selectief. Gebruikers kunnen kiezen wat ze delen en met wie, met behulp van technieken zoals zero-knowledge proofs om feiten te verifiëren zonder onderliggende gegevens te onthullen.
Praktisch gezien kan dit betekenen dat u met één wallet kunt inloggen op meerdere Web3-services of uw identiteit kunt bewijzen in bank- of onderwijsomgevingen, terwijl u onnodige gegevensverzameling vermijdt.
Belangrijk is dat dit identiteitsmodel past binnen bredere privacyregelgeving zoals de AVG, door de controle te decentraliseren en de transparantie te vergroten.
Toch blijven er uitdagingen bestaan: sleutelbeheer is complex voor gemiddelde gebruikers, herstelmogelijkheden zijn beperkt bij verlies van inloggegevens en de interoperabiliteit tussen identiteitsoplossingen is nog in ontwikkeling. Het oplossen van deze problemen is cruciaal voor brede acceptatie.
Web3 en het begrip digitaal eigendom
Een van de kernproposities van Web3 is het mogelijk maken van echt digitaal eigendom. In Web2-omgevingen bezitten platforms de meeste digitale content, data en accounts, ook al kunnen gebruikers deze aanmaken of ermee interacteren. Zo bevinden berichten op sociale media, muziek of in-game items zich technisch gezien op centrale servers die worden beheerd door bedrijven.
Web3 verandert dit door het gebruik van blockchain-gebaseerde tokens. Deze tokens vestigen verifieerbaar eigendom van activa – zowel fungibel als non-fungibel – op gedecentraliseerde grootboeken. Belangrijke typen zijn onder andere:
- Cryptovaluta: Digitaal geld (zoals Bitcoin of Ethereum) dat gebruikers volledig beheren zonder tussenpersonen.
- Non-Fungible Tokens (NFT's): Unieke digitale representaties van items zoals kunst, domeinnamen of verzamelobjecten, die het bewijs van originaliteit en eigendom mogelijk maken.
- Getokeniseerde rechten: Toegangsrechten, licenties of zelfs stemrecht in communities (via governance-tokens) worden verleend via smart contracts.
Deze activa bevinden zich in de digitale wallet van een gebruiker en zijn overdraagbaar of verhandelbaar via peer-to-peer-protocollen, waardoor er geen centrale poortwachters nodig zijn.
Een muzikant zou bijvoorbeeld muziek rechtstreeks aan luisteraars kunnen distribueren als NFT's, waardoor inkomsten en de verbinding met een publiek behouden blijven zonder platenlabels of streaming-tussenpersonen. Op dezelfde manier kunnen gamers in-game items verdienen, verkopen of verhandelen die hun waarde in de echte wereld behouden.
Smart contracts – zelfuitvoerende code op blockchains – maken dit mogelijk zonder toestemming van een centrale entiteit. Een kunstenaar zou royalty's voor wederverkoop in de NFT zelf kunnen inbedden, waardoor terugkerende betalingen over secundaire verkopen worden gegarandeerd.
Deze mogelijkheid om eigendom te bewijzen reikt verder dan kunst en financiën. Denk aan deze toepassingen:
- Domeinnamen: Gedecentraliseerde domeinen (bijv. .eth) kunnen niet worden geconfisqueerd of gecensureerd door traditionele registrars.
- Toeleveringsketens: Volg de herkomst van goederen via getokeniseerde records.
- Onroerend goed: Getokeniseerde eigendommen worden onderzocht als middel voor fractioneel eigendom.
De huidige markt is echter niet zonder risico's. Fraude, speculatie en volatiele activaprijzen benadrukken de onvolwassenheid van veel Web3-omgevingen. Ook de regelgeving is in beweging, aangezien beleidsmakers zich buigen over hoe ze innovatie en consumentenbescherming in evenwicht kunnen brengen.
Desalniettemin blijft het principe van gebruikersgecontroleerd eigendom een belangrijk onderscheidend kenmerk ten opzichte van eerdere webarchitecturen.