Het aandeel Ørsted is in 2025 met meer dan 60% gedaald door Amerikaanse politiek, projectverliezen en een grote aandelenemissie – met gevolgen ook voor Nederland.
HOE AANDELENMARKTEN WERKEN: BEURZEN, NOTERINGEN, HANDELSTIJDEN
Ontdek de basisprincipes van de werking van aandelenmarkten: van beurzen en bedrijfsnoteringen tot wereldwijde handelstijden.
Aandelenmarkten zijn integrale onderdelen van het wereldwijde financiële systeem en fungeren als knooppunten waar beleggers aandelen in beursgenoteerde bedrijven kopen en verkopen. Deze knooppunten staan bekend als beurzen en faciliteren de handel in aandelen in een gereguleerde en gecontroleerde omgeving. Een effectenbeurs zorgt voor transparantie, eerlijkheid en liquiditeit en stelt gestandaardiseerde regels vast voor de handel in financiële instrumenten.
Enkele van de meest erkende beurzen zijn de New York Stock Exchange (NYSE), de London Stock Exchange (LSE), de Nasdaq en de Tokyo Stock Exchange. Elk van deze beurzen heeft zijn eigen noteringsvereisten, operationele regels en handelsschema's. Bedrijven die voldoen aan specifieke financiële en wettelijke criteria kunnen hun aandelen op deze platforms noteren, waardoor beleggers de mogelijkheid krijgen om een gedeeltelijke eigendomstitel te verwerven.
Beurzen functioneren als zowel primaire als secundaire markt:
- Primaire markt: Wanneer een bedrijf aandelen voor het eerst aan het publiek aanbiedt via een beursintroductie (IPO), haalt het rechtstreeks kapitaal op bij beleggers. Deze transactie vindt plaats op de primaire markt.
- Secundaire markt: Na de beursintroductie worden de aandelen verhandeld tussen beleggers op de beurs. Het uitgevende bedrijf ontvangt geen geld uit deze verkopen; deze vinden plaats tussen beleggers via brokers.
Beurzen spelen een cruciale rol bij de prijsvorming. De koersen van aandelen veranderen in realtime op basis van vraag en aanbod. Deze prijsbewegingen worden beïnvloed door verschillende factoren, zoals de prestaties van het bedrijf, macro-economische indicatoren, wereldwijde gebeurtenissen en het sentiment van beleggers. Beurzen gebruiken geavanceerde handelssystemen en technologieplatformen om koop- en verkooporders efficiënt en tegen optimale prijzen op elkaar af te stemmen.
Toezichthoudende instanties, zoals de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) of de Britse Financial Conduct Authority (FCA), houden toezicht op de marktactiviteiten om de belangen van beleggers te beschermen, regels te handhaven en gezond marktgedrag te garanderen. In veel landen is er een verschuiving geweest naar elektronische handel, waardoor de snelheid, transparantie en de toegang tot de markt voor particuliere beleggers aanzienlijk zijn verbeterd.
De afgelopen jaren hebben effectenbeurzen zich uitgebreid tot meer dan alleen aandelenhandel. Veel beurzen bieden nu handel in obligaties, exchange-traded funds (ETF's), derivaten en andere instrumenten. Globalisering heeft ook geleid tot een grotere integratie tussen markten, waardoor bedrijven zich internationaal kunnen verhandelen en beleggers zich internationaal kunnen diversifiëren.
Of u nu een institutionele belegger bent die een grote portefeuille beheert of een particuliere belegger die een pensioenrekening beheert, inzicht in effectenbeurzen helpt bij het effectief inschatten van de marktdynamiek, risico's en kansen.
Een cruciaal onderdeel van het beursecosysteem is het proces waarbij bedrijven hun aandelen op een effectenbeurs noteren. Bedrijfsnoteringen stellen bedrijven in staat kapitaal aan te trekken en hun activiteiten uit te breiden, terwijl investeerders de mogelijkheid krijgen om aandelen in die bedrijven te kopen.
Voordat een bedrijf op een effectenbeurs kan worden verhandeld, moet het een rigoureus noteringsproces doorlopen. Dit begint meestal met een Initial Public Offering (IPO), waarbij het bedrijf voor het eerst aandelen aan het publiek aanbiedt. Investeringsbanken of underwriters worden vaak ingehuurd om de uitgifteprijs te bepalen, advies te geven over de timing en ervoor te zorgen dat aan de wettelijke vereisten wordt voldaan.
Om in aanmerking te komen voor een notering, moeten bedrijven voldoen aan specifieke normen die door de beurs zijn vastgesteld. Deze omvatten doorgaans:
- Minimale marktkapitalisatie
- Winstgevendheidsbenchmarks of omzetniveaus
- Standaarden voor corporate governance
- Transparantie in financiële verslaggeving
Het noteringsproces omvat doorgaans:
- Goedkeuring door toezichthouders: Het indienen van een gedetailleerd prospectus bij toezichthouders waarin de financiën, risico's en het bedrijfsmodel van het bedrijf worden bekendgemaakt.
- Underwriting: Het samenwerken met underwriters of banken om de waardering en het risicoprofiel te beoordelen.
- Prijsbepaling: Het vaststellen van een aandelenkoers op basis van waarderingsmodellen en de vraag van beleggers.
- Toewijzing: Het distribueren van aandelen aan institutionele beleggers en de publiek.
Nadat een bedrijf beursgenoteerd is, betreedt het de secundaire markt, waar de aandelen dagelijks onder beleggers worden verhandeld. Aandelenkoersen fluctueren afhankelijk van het beleggerssentiment, winstrapporten, markttrends en macro-economische gegevens.
Een beursgenoteerde onderneming heeft zowel voor- als nadelen. Belangrijke voordelen zijn onder andere een gemakkelijkere toegang tot kapitaal, een grotere publieke bekendheid en geloofwaardigheid, en de mogelijkheid om werknemers te stimuleren met aandelenopties. Bedrijven moeten echter ook voldoen aan strenge openbaarmakingsvereisten en een strengere controle door aandeelhouders en analisten. Deze druk kan van invloed zijn op zakelijke beslissingen en de langetermijnstrategie.
Bedrijven kunnen ervoor kiezen om op meerdere beurzen genoteerd te staan, een praktijk die bekend staat als dual listing. Dit vergroot de toegang tot beleggers in verschillende regio's en verbetert de liquiditeit. Bekende voorbeelden zijn Unilever en Royal Dutch Shell, die in het verleden zowel aan de LSE als aan Euronext of NYSE genoteerd stonden.
In sommige gevallen kunnen bedrijven van een beurs worden geschrapt als ze worden overgenomen, fuseren of ervoor kiezen om weer in particuliere handen te komen. Schrapping van de beursnotering kan vrijwillig of gedwongen zijn, afhankelijk van de naleving van de beursnoteringsnormen.
Over het algemeen is het noteringsmechanisme cruciaal voor de werking van de aandelenmarkt. Het koppelt de kapitaalbehoefte van een bedrijf aan de vraag van beleggers en vormt de basis voor financiële groei en stabiliteit in alle sectoren.
De handelstijden van aandelen verwijzen naar de vaste uren waarop effecten op verschillende beurzen worden gekocht en verkocht. Deze handelstijden zijn cruciaal voor wereldwijde beleggers, omdat ze bepalend zijn voor de toegankelijkheid van de markt, de liquiditeit en de reactie op financieel nieuws.
De meeste beurzen zijn geopend tijdens de standaard kantooruren op werkdagen, met uitzondering van weekenden en feestdagen. Vanwege tijdzoneverschillen openen en sluiten verschillende markten echter op verschillende tijdstippen. Belangrijke handelstijden zijn:
- New York Stock Exchange (NYSE): 9:30 – 16:00 uur EST
- London Stock Exchange (LSE): 8:00 – 16:30 uur GMT
- Tokyo Stock Exchange: 9:00 – 15:00 uur JST (met lunchpauze)
- Sydney Stock Exchange: 10:00 – 16:00 uur AEST
Deze tijden hebben direct invloed op de wereldwijde handelspatronen in aandelen, vooral omdat kapitaalstromen vaak grote marktopeningen volgen. Handelaren en beleggers passen hun activiteiten vaak aan op de openings- en sluitingstijden van grote beurzen, aangezien de volumes in deze periodes pieken en de volatiliteit toeneemt.
Daarnaast bieden veel beurzen pre-market en after-hours handelssessies aan. Deze stellen gekwalificeerde beleggers in staat om buiten de reguliere uren te handelen, meestal via elektronische communicatienetwerken (ECN's). Op de Nasdaq en de NYSE bijvoorbeeld kunnen pre-market sessies al om 4:00 uur 's ochtends beginnen en kan de after-hours handel doorlopen tot 20:00 uur EST. Hoewel deze sessies vroege toegang bieden tot nieuwsgedreven marktbewegingen, kennen ze doorgaans een lagere liquiditeit en grotere prijsschommelingen.
Seizoens- en zomertijdveranderingen beïnvloeden ook de handelstijden. Zo worden de Britse en Amerikaanse markten aangepast aan de zomertijd, wat de synchronisatie tussen internationale beurzen tijdelijk kan verstoren. Beleggers die actief zijn op meerdere geografische markten moeten deze verschuivingen in de gaten houden om hun handelsstrategieën effectief te beheren.
Bovendien houden verschillende beurzen rekening met feestdagen die specifiek zijn voor hun regio. Op sommige feestdagen kan de handel volledig worden opgeschort of volgens een verkort schema plaatsvinden. Het is daarom belangrijk om de kalender te kennen bij het beheren van posities en portefeuillerisico's, vooral in periodes met hoge volatiliteit rond sluiting of heropening.
Algoritmische en hoogfrequente handelaren besteden bijzondere aandacht aan openings- en sluitingsveilingen, waar grote volumes worden verhandeld en prijzen vaak worden "gekoppeld" aan de slotkoersen voor fondswaarderingen en indexberekeningen.
In het digitale tijdperk hebben mobiele en online platforms brede toegang tot langere handelstijden mogelijk gemaakt, waardoor de kloof tussen wereldwijde markten wordt gedicht en er 24 uur per dag financiële nieuwsinterpretatie wordt geboden. Handelaren moeten echter voorzichtig zijn, aangezien een lager volume buiten kantooruren kan leiden tot prijsafwijkingen en grotere bied-laat spreads.
Kortom, inzicht in de handelsuren helpt beleggers hun strategieën af te stemmen op de marktcycli, transacties efficiënt te plannen en prijsbewegingen in realtime te interpreteren ten opzichte van wereldwijde financiële gebeurtenissen.
U KUNT OOK GEÏNTERESSEERD ZIJN